Mannenpakken/vrouwenhakken – Jessica Maes / Suzanne Slotboom

Mannenpakken Vrouwenhakken

Via Twitter kwam ik in contact met Jessica Maes die terloops vertelde over haar boek Mannenpakken/vrouwenhakken. De titel intrigeerde me, al moest ik er ook een beetje om lachen. Niet voor niets gebeuren er veel kolderieke dingen in. Toch schuilt er onder de oppervlakte een emancipatoire boodschap.
Mannenpakken/vrouwenhakken draait namelijk om Milou, een dame die ontdekt dat ze lesbisch is en daarover twijfelt. Op de achterflap lijkt het dat ze van het ene avontuurtje in het andere vliegt. Dat valt gelukkig erg mee. Vooral komt naar voren hoe moeilijk het kan zijn om als gay te functioneren. Ze behandelt hoe ze date via Internet en op wat voor weerstand ze stuit. Grappig is bovendien hoe haar werk in de accountancy botst met haar extravagante, nieuwe leven.

Iedere bladzijde heb ik met een grote glimlach omgeslagen. Er zitten zoveel mooie scènes in dit boek dat met vaart is geschreven. Tegelijkertijd vertoont het verhaal cohesie en heb je echt na het lezen het gevoel dat de cirkel rond is. Je mag gewoon zijn wie je bent en accepteren wat daarbij komt kijken.

Kortom: Ik denk dat iedere homoseksuele man of vrouw veel aan Mannenpakken/vrouwenhakken kan hebben. Het geeft veel informatie prijs op een leuke manier. Jessica Maes heeft als voorlichter seksuele diversiteit van het COC Limburg ongetwijfeld veel uit haar eigen ervaring geput. Samen met Suzanne Slotboom is hier een prachtig en uniek boek uit voortgekomen: de enige lesbische ‘chick-on-chicklit’. Hopelijk blijft het niet hierbij.

Jessica Maes en Suzanne Slotboom. ‘Mannenpakken/vrouwenhakken’. Tweede, herziene druk. Groningen: Uitgeverij Palmslag. 2016.

Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

De voorlezer van 6:27 – Jean-Paul Didierlaurent

De-voorlezer-van-6.27
In de bibliotheek Huizen werd De voorlezer van 6:27 (2014) gepresenteerd met een rode sticker, waarop stond ‘zo charmant en onvergetelijk als Amélie‘. Dit sprak mij meteen aan, en het is een echt Frans verhaal. Ik kan het vooral vergelijken met films als Tous ensembleDialogue avec mon jardinier of Deux jours, une nuit. Tijdens het lezen had ik een beetje hetzelfde warme gevoel als bij het kijken van die films.

Het verhaal gaat over een eenzame man, Guylain Vignolles, die zijn dagen slijt in een boekvernietigingsbedrijf, althans zo zou ik het in de stijl van Didierlaurent omschrijven. Let op de naam Guylain Vignolles, die slaat op vilain guignol (‘lelijke janklaassen’, zie opmerkingen over de vertaling op Boekvertalers.nl, opgezocht op 24-07-2015). De hoofdpersoon houdt erg van boeken en verzamelt de boeken die niet worden verslonden door de machine, die hij de ‘overlevenden’ noemt. Deze bijzonder geselecteerde boeken leest hij voor aan zijn medereizigers in de trein van – jawel – 6:27.

Gelukkig blijft Guylain, mede dankzij de boeken, niet eenzaam. Hij komt een hele bijzondere dame op het spoor, die ook een merkwaardig beroep beoefent. Is zij zijn droomvrouw? Het einde is zo mooi gevonden dat het je ontroerd achterlaat.

Kortom: Jean-Paul Didierlaurent heeft een heerlijk debuut afgeleverd dat smaakt naar meer. Zijn tikje sentimentele stijl tovert een glimlach op je gezicht en het verhaal is op een verrassende manier romantisch. De voorlezer van 6:27 kan ik iedereen van harte aanbevelen.

Jean-Paul Didierlaurent. ‘De voorlezer van 6:27’ / ‘Le Liseur du 6h27’. Vertaald uit het Frans door Richard Kwakkel. Amsterdam: Xander Uitgevers. 2014.

Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

Geronimo – Leon de Winter

cid19210_Winter, de - Geronimo omslag highres
Leon de Winters Geronimo (2015) is een speculatieve roman. Hoewel in Tel Aviv geschreven, beschrijft het de Amerikaanse wereld en haar paranoia feilloos. In de roman, die bij vlagen het experiment niet schuwt, volgen we het leven (en vooral overleven) van UBL. Die afkorting kende ik eerlijk gezegd niet, maar het gaat om hét kopstuk van de fundamentalisten (Osama Bin Laden). Het boek schetst de persoon een beetje zoals hij-die-niet-genoemd-mag-worden (Voldemort).

Vreemd genoeg kreeg ik veel sympathie voor UBL. Doordat de Winter de psyche en menselijkheid van deze man goed neerzet, betrapte ik mezelf er op dat ik de duistere kanten van UBL een beetje wegstopte. Ach, hij voert dan wel oorlogen, maar het is best een liefdevolle meneer die opkomt voor een Afghaanse bedelares.

Het is dan ook deze bedelares die de zonderlinge spil van de roman is. De roman lijkt op een toneelstuk, met spanning, snijdende dialogen en karakters met duidelijke zwakheden (‘hamartia’). Er zijn meerdere hoofdfiguren: geheim agent Thomas Johnson en Jabbar. Jabbar wordt verliefd op de bedelares, terwijl Johnson beide aan de tand moet voelen. Onder meer door hun liefde voor klassieke muziek (de Goldbergvariaties), wordt de Afghaanse bijna een soort surrogaat-dochter voor Johnson.

Juist door deze in elkaar verwikkelde verhaallijnen, is de roman niet een geschiedenisles over terrorisme. Door het persoonlijk maken van de missie en de bedelares neer te zetten als verbindende factor, wordt het verhaal van meerdere lagen voorzien. In het begin wordt zelfs een popster aangestipt: Fergie van de Black Eyed Peas.

KORTOM: een waardevolle speculatieve roman over één van de grote kopstukken van de fundamentalisten.  Het is bovendien in een vorm gegoten die het verhaal veel vaart geeft en soms de grens tussen een filmscène of theater doet vervagen.

Leon de Winter. ‘Geronimo’. Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. 2015.

Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

Slaap zacht Johnny Idaho – Auke Hulst

Slaap zacht Johnny Idaho

Onze eigen 1984, dat is hoe je Slaap zacht, Johnny Idaho (2015) van Auke Hulst het best kan omschrijven. Dit boek leest als science fiction die kritiek uit op het kapitalisme. Het verhaal speelt zich af in een op Manhattan geïnspireerde stad Archipel, die is gescheiden in Downside, Midlevel, Upside en Executive. De hoofdpersoon wil zich vervolgens een weg banen naar de hogere niveaus, die steeds strikter worden gecontroleerd en verrijkt met technologie.

Terwijl ik het las, moest ik steeds denken aan Ivanhoe (Walter Scott, 1819), dat ligt best dicht bij Idaho. De vergelijkingen met dit historische werk lijken mank te lopen. Of toch niet? Johnny is namelijk gewond en vaak ziek door alle aanpassing om in de hogere regionen te komen. En een beetje heldhaftigheid kan hem ook niet ontzegd worden. Misschien verwijst het naar de wens van Johnny Idaho om de Archipel te ontdoen van zijn technologie.

De plot vind ik spannend; die reis naar onbekende werelden is waanzinnig goed uitgevoerd. Vooral de details die Auke Hulst beschrijft zijn goed gevonden. Google Glass lijkt in deze hypermoderne stad een verplichting: iedereen draagt ‘weblenzen’. Dat woord alleen al, geniaal. Ook een vondst van Auke Hulst is de wormlijn, ofwel de metro. Je ziet die wormlijn echt voor je en het maakt de stad meteen erg onprettig in je hoofd.

Bovendien is het knap dat het plot niet lijkt op Brave New World, 1984, Het boek der wonderlijke nieuwe dingen (Michel Faber, 2014) of zelfs De cirkel (van Dave Eggers, 2013). Hulst heeft een totaal andere kijk op de toekomst dan Renate Dorresteins Weerwater (2015), die zich meer een houding à la Margaret Atwood aanmeet.

KORTOM: na Grunbergs Het bestand, Dorresteins Weerwater, brengt Auke Hulst zijn visie op de toekomst. Voor science fiction liefhebbers is het genieten geblazen: de schrijver gebruikt mooie terminologie en de futuristische wereld is uitvoerig en geslaagd weergegeven. Aanrader!

TIP: Bekijk de kaart van de stad, de Archipel, op de site van de auteur. Let op de klinkende straatnamen.

Auke Hulst. ‘Slaap zacht, Johnny Idaho’. Amsterdam: Uitgeverij Ambo | Anthos. 2015.

Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

Rose – Rosita Steenbeek

Vrijwel tegelijk met dodenherdenking en Bevrijdingsdag kwam Rosita Steenbeeks Rose uit, die gaat over haar familie ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. We bekijken die verscheurde wereld door de bril van Rose, de grootmoeder van Rosita. Zij worstelt zich met list en bedrog door de oorlogstijd heen.

rose_scheltema_rokin
Een stapel van Rose in de nieuwe boekhandel Scheltema op het Rokin in Amsterdam

Hoewel de schrijfster suggereert dat ze wellicht met Rose had moeten debuteren, vind ik dit moment bij uitstek geschikt om haar grootmoeders verhaal naar buiten te brengen. Nu de oorlog 70 jaar voorbij is en de verschrikkingen op de achtergrond (dreigen te) geraken, komt Steenbeek met een voltreffer.

rose_ransdorp
Rosita spreekt in Ransdorp, een gemeente die ook voorkomt in Rose
(Instagram Ambo|Anthos)

Rose is geen standaard biografie. Het beschrijft de verschillende stadia van haar oma’s leven in stukjes ; een techniek die als tranche de vie bekend staat. Deze stukjes ‘leven’ zijn indringend en zijn prettig voor de lezer om te volgen; nergens wordt het boek namelijk een dorre geschiedbeschrijving. Tevens heeft de uitgever besloten naast de prozatekst meerdere afbeeldingen op te nemen, wat de leeservaring veel rijker maakt.

De verklaring die hoofdpersoon Rose aan de oorlog geeft is kenmerkend. Juist omdat Rose van Joods-Duitse komaf is, ziet ze haar Duitsland liever niet in gruzelementen. Dat Duitsland een rijke cultuur heeft wordt door velen voorbijgegaan. Rose zet dit recht: naast de dichters en schrijvers te eren met citaten, zegt zij ook dat Duitsland ‘in een psychose verkeert’. Dit is een andere insteek en creëert een soort zakelijke distantie tot de oorlog.

KORTOM: een absolute must-read, ook al houd je niet van oorlogsboeken. Rose geeft een psychologisch inkijkje in het leven van een vrouw die een genuanceerder beeld geeft van de verschrikkingen en de grijstinten meer dan anders invoelbaar maakt.  

Rosita Steenbeek. ‘Rose’. Amsterdam: Uitgeverij Ambo|Anthos. 2015.
Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

De Expat – Patricia Snel

de_expat

Deze maand probeerde ik bij Elly’s Choice de thriller De expat (2013). Eerder had ik van Patricia Snel De jacht (2014) gelezen. Beide romans zijn aanraders: hoewel Snel spannend schrijft, zijn de verwikkelingen vaak luchtig en is het ideale avondlectuur.

Daarmee kom ik ook op het eerste punt van De expat: de filmische stijl. Eerst begint het boek met een vooruitblik en die was best schokkend. Op dat punt vond ik het iets te heftig, maar met De jacht in het achterhoofd las ik door. Het verhaal werd intrigerend en het karakter van Julia, de rijke vrouw die in Singapore vertoeft, is zeer goed neergezet.

De expat heeft een prettig dichtgetimmerd plot. Het lijkt eerst te draaien om een dame die zich een beetje verveelt. Op de achtergrond sluimeren echter zaken die het daglicht niet kunnen verdragen. Je kan merken dat Snel zich heeft ingelezen en dit keer een bekend onderwerp doeltreffend uiteenzet. Waar De jacht draaide om het ivoor, is de handelswaar in deze roman mensen van vlees en bloed. Door dit belangrijke onderwerp en de leuke hoofdpersoon, zit er veel vaart in het verhaal en leest het moeiteloos weg.

Doordat dit heftige onderwerp wordt afgewisseld met wat achterklap over Singapore en mooie bijrollen in de vorm van de maids Angelica en Spirit, blijft de roman behapbaar. Bovendien is het fijn dat de maids niet een soort stereotype van Tippi Wan (‘Gooische vrouwen’) zijn. Tegelijkertijd leer je een hoop bij over wat er omgaat in zo’n expat dame. Het mag dan wel genre-fictie zijn; het is desalniettemin geslaagd.

AANRADER! De expat is een spannende en vaak ook amusante roman over een rijke (Nederlandse) dame in Singapore. Het plot steekt goed in elkaar en de stijl is prettig filmisch.

Patricia Snel. ‘De expat’. Amsterdam: Uitgeverij Mistral. 2013.
Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

Lieve Céline – Hanna Bervoets

hannabervoets_lieve_celine

Ja, en dan zijn er nog de duizend miljoenen werelden van alle andere mensen op aarde. Die van de koningin, Yolanthe en Máxima. En van de drukke zakenmannen in Japan, de honderdduizenden kinderen in India en alle arme mensen in Afrika. Brooke weet heus wel dat al die werelden op hetzelfde moment naast elkaar bestaan. (p. 94, Lieve Céline)

Deze maand was ik blij verrast dat Hanna Bervoets de selectie heeft gehaald bij Elly’s Choice. Bervoets nam in 2013 deel aan De Slimste Mens en bemachtigde de derde plaats. Haar roman Lieve Céline is deels geschreven in briefvorm en gaat over een minderbegaafd meisje Brooke die het niet makkelijk heeft in Amsterdam Noord. Ze besluit te vluchten in een obsessie voor Céline Dion. Het is onovertroffen hoe goed Bervoets de stem van dit meisje weergeeft.

Die Brooke is niet geheel toevallig genoemd is naar een personage uit de soap The Bold. Ze vertelt: ‘EN Brooke was slim Céline. Ze had scheikunde gedaan en werd rijk van een speciale uitvinding’ (p. 10). Een beetje een tegenstelling met de romanfiguur Brooke, al voelt dat niet zo. De hoofdpersoon is verre van dom. De observaties die ze heeft over haar leven zijn soms zelfs diepzinnig.

Toegegeven, dat de hoofdpersoon zo opgaat in het vereren van Céline Dion ondermijnt haar een beetje. Maar het maakt de roman ook luchtiger en maakt Brooke nog sympathieker. Bovendien is het verfrissend dat Bervoets heel duidelijk de media op de voorgrond zet. De hoofdstukken zijn een soort afleveringen en als het boek uit is, kan de lezer zelfs op de website Lieve Céline de deleted scenes lezen.

Hoewel de roman een heel ander onderwerp heeft, doet de structuur af en toe denken aan Het marktplaatsmeisje van Carlijn Vis.

VAN HARTE AANBEVOLEN! Lieve Céline is helaas een korte roman, maar heeft een authentieke verteller en geeft een prettig inkijkje in de wereld van een eigenzinnig meisje. 

LINKS:
Telefilm: Lieve Céline (2013)
Interview met Hanna Bervoets op Céline Dion.nl

Hanna Bervoets. ‘Lieve Céline’. Amsterdam: Uitgeverij L.J. Veen. 2011.
Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

De laatste vrouw – Rosita Steenbeek

rositasteenbeek-laatste-vrouw
Rosita Steenbeek, de ‘huisschrijfster van bibliotheek Huizen’, debuteerde in 1994 met De laatste vrouw. Het is een autobiografie, wat voor de meeste schrijvers een moeilijk genre lijkt. Een fictief verhaal met enkele autobiografische elementen is immers wat makkelijker om sjeu te geven.

Rosita’s leven laat zich het best vergelijken met die van een celebrity. In De laatste vrouw beschrijft ze haar reis naar Italië en haar drie relaties met oudere mannen. Die mannen zijn toevallig beroemdheden, waaronder filmmaker Federico Fellini en schrijver Alberto Moravia. Dit is gek genoeg niet de publiekstrekker. Nee, de schrijfster gaat veel verder. Naast dat haar romanpersonage de Noordelijke reiziger als vrouw weergeeft, feminiseert dit boek ook eigenhandig het Oedipus-complex. Dat is nogal wat!

De roman leest bijzonder prettig weg en dit komt omdat het verhaal van Suzanne (zoals ze zichzelf heeft gedoopt in dit verhaal) telkens uitwaaiert, zonder de rode, romantische draad te verliezen. Er zit dusdanig veel tempo in het boek dat het geen seconde verveelt. Als lezer moet je letterlijk even bijkomen van dit veelbewogen verhaal. Bovendien heeft deze roman de kwaliteit van een mozaïek; iedere keer valt je oog weer op andere details.

Al die indrukken hakken er in en de hoofdpersoon ondergaat dit ook niet zonder kleerscheuren. Op het einde wordt haar aandoening (epilepsie) vakkundig gekoppeld aan het lot wat een oude man toekomt. Dit verklaart de titel: ze was voor al die drie mannen de laatste vrouw. Maar het is een beetje misleidend. Hoewel dit boek een heel mensenleven aan materiaal bevat, is dit gelukkig zeker niet Rosita’s laatste. Haar oeuvre staat altijd in een sterke verbinding met haarzelf en na haar debuut volgden meerdere succesvolle romans.

Voor de liefhebber: haar nieuwste roman, Rose (samenvatting), wordt 1 mei 2015 verwacht.
Lees ook een fragment uit haar nieuwste boek, Rose op de site van Boekhandel Athenaeum.

ABSOLUTE KLASSIEKER Toen ik De laatste vrouw voor het eerst las kon ik de diepte van dit werk nog niet op waarde schatten. Het lijkt een amusant liefdesverhaal met bijzondere figuren, maar er gaan meerdere lagen achter dit meesterwerk schuil.

rositasteenbeek-laatste-vrouw2

Rosita Steenbeek. ‘De laatste vrouw’. Amsterdam: Uitgeverij Ambo|Anthos. 1994.
Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

Yvonne van den Berg – De viool van mijn moeder

devioolvanmijnmoeder
Schrijfster Yvonne van den Berg doet in De viool van mijn moeder een boekje open over het oorlogsverleden van haar familie. Via de ik-figuur Else vertelt ze een openhartig en bovenal dapper relaas over een opa die bij de NSB zat en zich later bij de SS voegde. Naar eigen zeggen had hij nooit iemand doorgespeeld aan de Duitsers en waarschuwde hij vooraf voor de razzia’s. In werkelijkheid was haar opa geen rogue agent en omkleedt zijn Schuld de familie als een beklemmende deken.

De auteur praat het verleden van haar opa op geen enkele manier goed. Toch krijg je als lezer sympathie met deze man, die constant door spijt gekweld wordt en uiteindelijk aan zijn eigen verleden ten onder gaat. Dit komt ook omdat de relatie tussen de opa en de ik-figuur in het begin zeer goed was. De lezer ziet niet veel van het gewraakte verleden (in directe vorm), maar ziet wel een opa die goed met zijn kleinkinderen omgaat.

Bovendien is van den Berg er in geslaagd om dit ongemakkelijke verhaal op een prettige manier te vertellen. Nergens dreigt haar verhaal te vervallen in de slachtofferrol en dit komt mede door haar schrijfstijl. Door een gegeven uit haar jeugd (de liefde voor muziek) en de samenhang die ze creëert met enkele metaforen, leest dit boek heel prettig weg.

Van harte aanbevolen Bekijk de Tweede Wereldoorlog ook van de andere kant en zie hoe verteller Else hartverscheurend balanceert tussen schuld en schaamte.

Lees het eerste hoofdstuk

Deze maand is De viool van mijn moeder opgenomen in Elly’s Choice, een e-book abonnement. Ontvang bij Elly tien geselecteerde boeken (bestsellers, verborgen parels, debuten en evergreens) voor drie euro per maand.

Yvonne van den Berg. ‘De viool van mijn moeder’. Amsterdam: Uitgeverij Luitingh-Sijthoff. 2013.

Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/

Moet je nou eens horen – Stefan Pop

moet_je_nou_eens_horen_stefan_pop

De schrijver als performer is een nieuwe ontwikkeling: het is tegenwoordig wenselijk om naast de roman, ook in de media je hoofd te laten zien. Minder vaak hoor je van een performer die een geslaagd boek aflevert. Stefan Pop is zo’n performer, een cabaretier, en levert met Moet je nou eens horen (2014) een hilarisch debuut af.

In het begin was ik nog niet helemaal overtuigd van deze roman en vond ik de grapjes oké. Pop zorgt er voor dat de grapjes in het begin verbleken bij de rest. Dit doet hij door de verhalen met elkaar te verbinden en op die manier kan hij een grap met meer lagen maken. Hilarisch is bijvoorbeeld Ali Baba die zijn wachtwoord moet veranderen, maar ook een sollicitatiebrief van een voormalig houtbewerker aan McDonald’s. Dikwijls is de humor zelfs op het absurde af, zoals in Losgeld (1) en (2), waarin de vrouw van de hoofdpersoon is ontvoerd.

Een geweldige passage is de volgende uit ‘De huisbaas’:

Nu wilde hij niet zomaar een hond, Nico wilde de meest valse hond die hij maar kon vinden. Zo’n hond die je moest muilkorven omdat hij anders na een week een spuitje krijgt omdat hij een tweejarig kind heeft doodgebeten.

Dit zet al aardig de toon. Gaandeweg de roman vorderde, veranderde mijn glimlach dan ook in een bulderend lachen. Het is heel ingenieus hoe Stefan Pop bepaalde situaties belachelijk maakt. Hij gebruikt een geslaagd spreekregister en suggereert in een authentieke stijl veel. De personages komen waarheidsgetrouw over en hij combineert proza met het theater. Het lijkt inderdaad echt alsof Stefan Pop je een grap live vertelt.

Kortom: een toegankelijke en hilarische bundel verhalen, die zelfs de ergste depressieveling uit het slop haalt.

Stefan Pop. ‘Moet je nou eens horen’. Amsterdam: Uitgeverij Prometheus. 2014.

Gerecenseerd door Jonathan Coffeng | http://www.jonathancoffeng.nl/